'Agrega Kırılma Değeri Testi', kademeli olarak uygulanan bir basınç yükü altında bir agreganın kırılmaya veya ezilmeye karşı direncinin nispi bir ölçüsünü verir.
Agrega kırılma değeri, test agregalarının standart koşullar altında belirli bir yüke tabi tutulduğunda elde edilen kırılmış (veya daha ince) malzemenin ağırlıkça yüzdesi olarak tanımlanır ve yol yapımında kullanılan agreganın mukavemeti sayısal indeks ile ifade edilir.
Daha düşük ezilme değerine sahip agregalar yük altında daha düşük ezilme oranı gösterir ve yola daha uzun hizmet ömrü ve dolayısıyla daha ekonomik bir performans verir.
Daha zayıf bir agrega kullanılırsa, trafik yükleri altında ezilir, bağlayıcı ile kaplanmamış daha küçük parçalar oluşturur ve bunlar kolayca yer değiştirir veya gevşer ve yüzey/tabaka kaybına neden olur. Bu nedenle yol yapımında kullanılan agregaların silindir ve trafik altında ezilmelere karşı dayanıklı olması gerekmektedir.
Agrega Kırılma Değeri Testinin Amaçları
Yol agregaları için agreganın kırılma değerini belirlemek;
Agregaların farklı yol kaplama tiplerinde kullanıma uygunluğunu belirlemek.
Standart test için malzeme, 10.0 mm ila 12.5 mm boyutlarındaki agregalardan oluşur. Testten önce yüzey kuru durumda olmalıdır. Agregalar 1000C – 1100C'de 4 saatten fazla olmamak üzere ısıtılarak kurutulabilir ve gerekirse testten önce oda sıcaklığına soğutulabilir.
Malzeme 12,5 mm ve 10 mm eleklerden elenir. 12,5 mm elekten geçen ve 10,0 mm elekte tutulan agregalar test malzemesini oluşturur.
Bu malzemeden yaklaşık 3,25 kg alınır.
Agregalar, ölçüm silindirinin yaklaşık 1/3'lük derinliğinden biraz daha fazlasını dolduracak şekilde dökülmelidir.
Sıkıştırma çubuğunun yuvarlak ucu ile 25 hafif darbe verilerek malzeme sıkıştırılır.
Silindir dolu olacak şekilde benzer şekilde iki katman daha eklenir.
Fazla malzeme düzleme cetveliyle çıkarılır. Ölçüm silindirinde bulunan bu miktar, test numunesini hazırlamak için kullanılacak agrega miktarıdır.
Silindiri boşaltın ve agregaları 1 grama kadar hassasiyetle tartın.
Bu tartılan miktarın tamamını silindirik ölçüdeki gibi üç kat doldurarak test kalıbına aktarın. Numunenin toplam derinliği yaklaşık 10 cm'dir ve yüzey kalıbın üst kısmının biraz altındadır.
Yüzey düzleştirilir ve üzerine agrega yüzeyi üzerinde yatay olarak duracak şekilde piston yerleştirilir.
Ardından bu tertibatı beton test presi içine yerleştirin.
Yük, 4 tonluk tekdüze bir oranda uygulanır.
Yükü serbest bırakın.
Agregayı silindirden çıkarın ve 2.36 mm elekten geçirin. Elekten geçen numuneyi, 0.1 gram hassasiyetle tartın. Ölçülen kısım, ezilme nedeniyle malzeme kaybının bir miktarıdır.
Gözlemleri not edin ve ardından toplam kırma değerini hesaplayın. En yakın tam sayıya yuvarlanmış iki gözlemin ortalaması “Agrega Kırılma Değeri” olarak rapor edilir.
150 mm çaplı çelik silindir, piston, taban plakası, şişleme çubuğu ve 115 mm çap, 180 mm derinlikte mezürü ile kompledir.
12.7 mm elekten geçen ve 9.52 mm elekten kalan agregalar için kullanılır.
Paslanmaya karşı kadmiyum kaplamadır.
Ağırlık: 20 kg.